Amaç ve Kapsam
İktisat öğrencileri derslerde gördükleri modellerin, denklemlerin ve grafiklerin gerçek dünya ile bağlantısını kurmakta zorluk çekmekte bu sebeple de iktisadın temel konularını öğrenmekte zorlanmaktadırlar. Bu dersin temel amacı öğrencilerin çektikleri bu zorlukları azaltmak ve gelecekte ihtiyaç duyacakları temel öğrenme, araştırma ve sunu teknik ve yöntemlerini sunmaktır. Bunu yaparken, ders, öğrencilerin (i) öğrenmekte oldukları iktisat bilimin niteliği konusunda doğru düşünmelerine yardımcı olacak; (ii) sonraki yıllarda alacakları dersleri genel bir çerçevede sunarak – iktisadi büyüme, ekonometri, uluslararası iktisat, sanayi iktisadı vb. – gibi derslerin birbirleriyle bağlantılarını belirginleştirecek bir yol haritası çizecek; (iii) eğitimleri ve profesyonel hayatları süresince ihtiyaç duyacakları (a) araştırma yapma, (b) ödev, makale ve rapor hazırlama gibi konularda onları geliştirecektir.
Genel Bilgiler:
Dersle ilgili olarak, bir ara sınav ve bir de dönem sonu sınavı yapılacaktır. Ayrıca, bazı derslerde habersiz kısa sınavlar (quiz) yapılabilir. Her quizin konu kapsamını; bir önceki quizden sonra o güne dek ele alınan bütün konular ve/veya daha önceki derslerde açıkça ilan edilen konular oluşturacaktır. Sınavlara ek olarak birçok ödev verilecektir. Bu derste öğrenci katılımı esas olacağından derse devam etmeniz ve hazırlıklı gelmeniz önerilir. Quizler, ödevler ve derse aktif katılım dönem sonu notunuza önemli ölçüde etki edecektir.
Temel Ders Planı
Bu dersin konuları aşağıda sıralanmıştır; ancak konuların hepsi dönem içinde ele alınamayabilir. Dersin içeriği, öğrencilerin katkısını ve faydasını maksimize etmek amacıyla öğrencilerle birlikte oluşturulacaktır.
- Bilimsel Yöntem: (a) Bilim Nedir? (b) Bilimsel Model Nedir, Ne İşe Yarar? (c) Açıklama ve Öngörü (d) Doğa Bilimleri ve Sosyal Bilimler
- İktisat Biliminin Bazı Özellikleri: (a) İktisadın Tanımı ve Amacı (b) İktisadın Temel Varsayımları (c) İktisat Modellerinin/Teorilerinin Temel Özellikleri (d) İktisadın Konuları
- İktisattaki Bazı Önemli Kavramlar/Konular: (a) Rasyonel İnsan (b) Fayda Fonksiyonu ve Maksimizasyon (c) Ceteris Paribus (d) Arz-Talep ve Temsili Firma (e) Görünmez El (f) İktisat Teorisi ve Politikası
- İktisat Modellerinde Açıklama ve Öngörü: (a) Ekonomiyi anlamak için bir çerçeve olarak İktisat Modelleri (b) Örnek Model: Paranın ortaya çıkışı (Menger, Kyotaki-Wright ve diğerleri) (c) Örnek Model: Şehirlerde Etnik Grupların dağılımı (Thomas Schelling ve diğerleri) (d) Genel Değerlendirme
- İktisatta Araştırma Yöntemleri ve Konuları: (a) İktisadın Temel Konuları: Genel Bakış (b) İktisat ve Matematik (c) İktisat ve İstatistik (d) Ekonometri ve Zaman Serisi Analizi (e) İktisat ve Bilgisayar Simülasyonları (f) İktisat, psikoloji, tarih ve sosyoloji (g) İktisat ve Biyoloji
- İktisat Okulları: (a) Klasik, Neoklasik, Keynesyen ve Marksist Okullar (b) Avusturya Ekolü (c) Yeni ve Eski Kurumcu İktisat (d) Oyun Teorisi ve Modern Gelişmeler (e) Disiplinler arası yaklaşımlar
- İktisatçılar Nasıl Çalışır: (a) Akademik Metin Yazma Kuralları (b) Araştırma (c) Sunuş
Dersle İlgili Temel Kitaplar
Aydınonat, N. E. (2007) İktisat Öğrencileri için Ödev Yazma Rehberi, http://politics.ankara.edu.tr/%7Eaydinona/rehber/
Aydınonat, N. E. (2008) The Invisible Hand in Economics: How Economists Explain Unintended Social Consequences, London: Routledge.
Buchholz, Todd G. (2005) Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler, çev: İ. Aktar, Ankara: Adres.
Buğra, Ayşe (1995) İktisatçılar ve İnsanlar, İstanbul: İletişim.
Comte-Sponville, Andre (2006) Felsefeyi Takdimimdir, çev: S. S. Yılancıoğlu, İstanbul: Altın.
Demir, Ömer (1992) Bilim Felsefesi, İstanbul: Ağaç.
Demir, Ömer (1996) İktisatta Yöntem Tartışmaları, Ankara: Vadi.
Demir, Ömer (1996) Kurumcu İktisat, Ankara: Vadi.
Elster, J., (1989) Nuts and Bolts for the Social Sciences, Cambridge: Cambridge University Pres.
Eren, Ercan (1992) İktisatta Yöntem, Bursa: Ezgi.
Gordon, David (2004) İktisadi Mantığa Giriş, Ankara: Liberte.
Hausman, D. (1992) The Inexact and Separate Science of Economics. Cambridge: Cambridge University Press.
Hausman, D. (ed.) (1994). The Philosophy of Economics: An Anthology. 2nd. ed. Cambridge: Cambridge University Pres.
Heilbroner, Robert L. (2003) İktisat Düşünürleri, çev. Ali Tartanoğlu, Ankara: Dost.
Holoyak, Keith J. ve Thagard, P. (1995) Mental Leaps, Cembridge: MIT Press.
North, Douglass C. (2002) Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Performans, çev. G.Ç. Güven, İstanbul: Sabancı Üniversitesi.
Seabright, Paul (2005) The Company of Strangers, Princeton: Princeton University Press.
Trigg, Roger (2005) Sosyal Bilimleri Anlamak, çev: B. Sümer ve F. Ülgüt, İstanbul: Babil.
von Hayek, Friedrich A. (1937) “Economics and Knowledge” Economics and Knowledge, 4: 33 – 54. [Makalenin Türkçesi Piyasa dergisinin 11. sayısında yayınlanmıştır.]
